Steun ons en help Nederland vooruit

donderdag 31 oktober 2019

Bijdrage D66 Algemene beschouwing – 31 oktober 2019

Afzettingslinten en gele omleidingsborden. Je zou als je tegenwoordig door Oegstgeest loopt of fietst niet denken dat je in één van de top-10 woongemeenten bent. Inwoners van ons mooie dorp ervaren dagelijks de gevolgen van jaren lang beknibbelen op onderhoud aan scholen, bruggen en gebouwen. En als de gemeente aan de slag gaat met een plan struikelen we in de afstemming met alle belanghebbenden, bij de raad van state of vanwege de beperkte financiële slagkracht. Denk maar aan de horeca voorziening bij de Klinkenbergplas, de voorziening voor dementerende ouderen op het oude ASC-terrein, de leerlingen van de Leo Kannerschool die al jaren in de tocht zitten of de hard nodige uitbreiding van Het Dok.

Voor ons ligt nu niet alleen de begroting voor de komende jaren maar ook de verantwoording van het college op basis van het coalitieprogramma. Vorig jaar spraken we over het coalitieprogramma waarmee miljoenen aan investeringen voor onderwijshuisvesting uit de begroting gehaald werden, waarin ons nadrukkelijk verzekerd werd dat de lasten voor onze inwoners niet zouden stijgen, de schuld van onze gemeente verder afgebouwd zou worden en met behoud van onze grijze bakken werk gemaakt zou worden van het serieus terugdringen van de hoeveelheid restafval die we met z’n allen produceren in Oegstgeest.

D66 heeft toen een punt gemaakt van het gebrek aan realiteitszin bij de nieuwe coalitie. Hoe gaan we de noodzakelijke investeringen in onze scholen doen, waar halen we de voor de mooie duurzaamheidsambities noodzakelijke financiële middelen vandaan, hoe zorgen we dat het onderhoud van ons groen en onze bruggen een voor Oegstgeest passend niveau haalt.
Nu ligt er een begroting voor ons waarin de schuld in 4 jaar van 40 miljoen naar 65 miljoen stijgt. Een begroting die financieel sluitend gemaakt wordt door het met een lage rente herfinancieren van schulden, het verhogen van de afvalstoffenheffing en een vorig jaar al in gang gezette verhoging van de OZB.

In de begrotingskrant pronkt het CDA met het aflossen van de schuld de afgelopen jaren, waar we weten dat dit komt door de verkoop van Nieuw Rhijngeest en er een begroting voor ons ligt waarin ons 25 miljoen aan achterstallige investeringen gepresenteerd wordt. De schuld moet verder om laag geeft het CDA in hetzelfde artikel aan, maar hoe we dat gaan bereiken blijft verder onduidelijk. De VVD houdt Oegstgeest, in dezelfde begrotingskrant, financieel toekomst bestendig door waar in te zetten op het aflossen van de gemeenteschuld. Maar zolang deze sneller stijgt dan daalt zet dat weinig zoden aan de dijk. Ook wordt er gesproken over een trendbreuk door sommige partijen, een trendbreuk met het deugdelijke financiële beleid van de afgelopen jaren. Als D66 herkennen we deze trendbreuk, dat is het inderdaad, maar laten we duidelijk zijn: wat ons betreft zijn de investeringen aan bruggen, scholen en andere gebouwen die ons te wachten staan een gevolg van dat financiële beleid van de afgelopen jaren, daar moeten we van leren. Onze inwoners hebben recht op goede scholen, de gele borden en afzetlinten moeten weg uit ons dorp. Investeren is niet te vermijden.

Verder wil ik nog even mijn waardering uitspreken voor de VVD die voet bij stuk houdt door in de begrotingskrant voor alle duidelijkheid te herhalen dat ze tegen belastingverhoging zijn. Voor de duidelijkheid: hun eigen wethouder heeft de in het coalitieakkoord beloofde OZB-verhoging inmiddels enthousiast doorgevoerd terwijl ondertussen blijkt dat de voor inwoners compenserende verlaging van de rioolheffing voorlopig van de baan is. Daarnaast wordt 16% afvalstoffenheffing doorberekend aan onze inwoners vanwege de gestegen kosten van de verbranding van restafval terwijl de maatregelen om samen met onze inwoners de hoeveelheid restafval verder terug te dringen al geruime tijd op zich laten wachten.

En dan moet ik nog even terugdenken aan de begrotingsbehandeling vorig jaar, waar de fractievoorzitter van de VVD reageerde op de investeringsplannen van de coalitie in Leiden en sprak over Italië aan de Rijn: “Een Leiden dat over een paar jaar een gigantische schuld heeft, is een gevaar voor de stabiliteit van de Leidse Regio” zei hij “Ik hoop dat de provincie haar taak als toezichthouder en financiële waakhond ten volle uitvoert met alle middelen die haar ter beschikking staan.” Ik hoop dat de VVD door heeft dat ter noordwesten van Italië Zwitserland ligt en niet Griekenland.

Voor D66 is met deze lage rente het verstandig herfinancieren van schulden een goede aanpak. Daarnaast is D66 van mening dat de beoogde investeringen in bijvoorbeeld scholen hard noodzakelijk zijn om de achterstand die de afgelopen jaren is ontstaan weg te werken. We moeten voorkomen dat kinderen bij het Dok en het GDT nog jaren in noodgebouwen zitten, ook voor de direct omwonenden.

Essentieel is dan wel dat we bij die investeringen de juiste keuzes maken. Dat we zorgen dat de ambtelijke organisatie ruimte heeft besluitvorming goed voor te bereiden door focus op een beperkt aantal trajecten. Dat we zorgen dat de trajecten die we doen kwalitatief op orde zijn zodat we niet bij de Raad van State eindigen of door overhaaste beslissingen in het vervolg alleen maar meer kosten maken. Dat we keuzes maken die ook voor de toekomst duurzaam zijn omdat ze hun waarde behouden en zich zo veel mogelijk terugbetalen. Dat we inwoners, ondernemers, organisaties actief betrekken niet alleen om te voorkomen dat ze het er later niet mee eens zijn maar ook om ze op wat voor manier dan ook te laten bijdragen aan de investering. Dat we het maximale halen uit regionale samenwerking om de trajecten die voor ons belangrijk zijn beter, sneller en goedkoper tot een succes te maken.

Dat is waar het voor D66 om gaat:
1. Focus op duurzame oplossingen
2. Benutten van de kracht van onze inwoners
3. Regie op de regio

1. Focus op duurzame oplossingen. We moeten kiezen waar we mee aan de slag gaan.
Het college heeft zelf al aangegeven het gesprek met de raad te willen voeren over wat reëel is en wat de ambtelijke organisatie nog aan kan. D66 vindt dit verstandig. Nu doen we te veel dingen half, te langzaam of niet goed genoeg met alle financiële en imagoschade van dien. We worden regelmatig geconfronteerd met extra kosten vanwege herstelwerkzaamheden. Als we dat voor minder zaken meteen goed doen scheelt dat op de lange termijn heel veel kosten en werk. Daarnaast kunnen we dan beter garanderen dat trajecten duurzaam zijn, zowel financieel als qua milieu. Toekomstige opbrengsten voor het ontwikkelen van de huidige locatie van de Leo Kanner moeten we gebruiken om de schuld dragelijk te houden. Hiervoor hebben we een motie voorbereid. Het terugdringen van restafval heeft, gezien de verhoging van de afvalstoffenheffing voor onze inwoners, prioriteit. Maar ook kleine oplossingen zoals het voorkomen van afvaltoerisme bij de milieustraat heeft D66 van harte met de VVD in een motie uitgewerkt.

2. We moeten de kracht van onze inwoners en ondernemers versterken.
Veel van de mooie dingen in ons dorp worden door onze eigen inwoners en ondernemers gedaan. Onze inwoners lopen op de gemeente vooruit in het uitvoeren van duurzaamheidsmaatregelen zoals woningisolatie en zonnepanelen. Het aanpakken van eenzaamheid wordt door inwoners in de wijk en binnen sportverenigingen opgepakt. We moeten als gemeente gebruik maken van deze kracht en deze versterken. Dat betekent voor D66 dat een organisatie als Stichting Evenementen niet per ongeluk in de klem mag komen door veranderend beleid. D66 verwacht van de gemeente een proactieve houding om Stichting Evenementen te helpen de activiteiten in een andere vorm te kunnen continueren. Om de wethouder hier ruimte voor te geven heeft D66 met het CDA en Progressief Oegstgeest een motie voorbereid om dit te ondersteunen. Daarnaast willen de winkeliersverenigingen graag aan de slag om Oegstgeest verder op de kaart te zetten en leegstand van winkelpanden tegen te gaan. D66 ziet hier de waarde van en wil hier graag aan bijdragen, maar dat mag niet ten koste gaan van andere zaken in de begroting. Vandaar dat we een motie voorbereid hebben om te kijken of er een meerderheid is de toeristenbelasting met 25 cent te verhogen om meer financiële ruimte voor dorpsmarketing te creëren.

3. Regie op de regio. Regionaal stappen zetten in de ondersteuning van de ambtelijke organisatie.
In deze begroting wordt om extra ambtelijke capaciteit gevraagd. Uit extra informatie van het college blijkt dat er sprake is van een hoge werkdruk en wordt aangegeven dat de arbeidsmarkt het moeilijk maakt vacatures goed te vervullen. Samen met een relatief hoog ziekteverzuim vraagt dit om een structurele oplossing. Het college geeft aan voor de langere termijn op zoek te gaan naar oplossingen in regionaal verband ook voor strategische functies. D66 vindt dit verstandig. Met de keuze zelfstandig te blijven hebben we voor de ambtelijke organisatie een realistisch perspectief nodig. Gezien de vacatures en het ziekteverzuim zijn de extra aangevraagde formatieplaatsen geen garantie dat het probleem van de werkdruk daarmee opgelost wordt. Dit terwijl ondertussen de complexiteit van de opgaven, de behoefte aan afstemming met inwoners en de regionale samenwerking waarbinnen we deze moeten uitvoeren alleen maar groter wordt. D66 wil graag een duurzame visie op de ambtelijke organisatie voor 2025 en verder en hoe deze georganiseerd zou kunnen worden. D66 ziet kansen in een intensievere samenwerking op ambtelijk niveau in de Leidse Regio. Met name in Voorschoten en Leiderdorp wordt hier de komende maanden ook verder over nagedacht. D66 heeft een motie voorbereid om hier mee aan de slag te gaan.

Het uitgangspunt van de raad is een zelfstandig Oegstgeest. Als we dat willen moeten we verder kijken dan deze begroting. Dan moeten we de schuldpositie van de gemeente ook op langere termijn kunnen verantwoorden, moeten we een duurzaam succes maken van onze plannen en moet onze ambtelijke organisatie regie hebben en kunnen drijven op de regionale samenwerking.
Focus in de collegeagenda, bouwen op de kracht van onze inwoners en ondernemers en werk maken van het in regionaal verband oppakken van de uitdagingen van de ambtelijke organisatie.

Dit is voor D66 de manier om te zorgen dat beoogde investeringen in scholen en bruggen een duurzaam succes worden. Dat we door op te trekken met onze inwoners en ondernemers voorkomen dat we onnodig extra kosten maken of tegen onnodige vertragingen aanlopen en dat we zorgen dat de gemeente Oegstgeest een aantrekkelijke werkgever is met een duidelijk voortrekkersrol in de regio.

Laten we de uitdaging erkennen en samen oppakken.